Tez-tez verilən suallar

Miomalar uşaqlıqda və uşaqlıq boynunda müşahidə olunan anormal ölçüdə hamar əzələ toxuması böyümələridir.

Aybaşı dövründə həddindən artıq qanaxma, qansızlıq, qarın və uşaqlıq nahiyəsində böyümə, cinsi əlaqə zamanı şiddətli ağrı, bel və büzdüm nahiyəsində ağrı, tez-tez sidiyə çıxma istəyi, boruların tutulması (bəzi hallarda miomalar boruların tutulmasına səbəb ola bilər) və qəbizlik ən çox rast gəlinən əlamətlərdir.

Günümüzdə miomaların cərrahi müalicəsində xüsusilə qapalı əməliyyatlardan çox istifadə olunur. Uşaqlığın daxili qatına yaxındırsa histeroskopiya, daha dərində və böyükdürsə laparoskopik yolla əməliyyat aparılır. Son illərdə xüsusilə robot dəstəkli mioma əməliyyatı uğurla həyata keçirilir.

Cavab çox aydındır: xeyr. Uşaqlıq bir çox halda qorunub saxlana bilir. Buradakı mühüm məqamlardan biri isə bu əməliyyat texnikalarını tətbiq edən cərrahın təcrübəsidir. Xüsusilə uşaqlığın qorunduğu pasiyentlərdə cərrahiyyədən sonrakı müşahidə vacibdir.

Daha çox 35-40 yaş qrupu arasında rast gəlinir. Yeniyetməlik dövründə rast gəlinmə ehtimalı olduqca aşağıdır, lakin yaşın artması ilə paralel olaraq rast gəlinmə tezliyi arta bilər.

Miomalarda zaman keçdikcə bəzi dəyişikliklər müşahidə olunur və buna ‘degenerasiya’ deyilir. Bunlardan ən önəmlisi sarkomatoz degenerasiyadır; bu vəziyyət miomanın artıq bədxassəli şiş olduğunu göstərir. Miomada sarkom rast gəlinmə ehtimalı (xərçəng olma ehtimalı) orta hesabla 500 qadından 1-də qeyd olunur və bu ehtimal pasiyentin yaşı artdıqca artır. Miomanın xoşxassəli, yoxsa bədxassəli olduğunu əməliyyat etmədən anlamaq çox çətindir; adətən diaqnoz mioma çıxarılıb patoloji müayinədən keçirildikdən sonra qoyulur.

Miomalar uşaqlığın əzələ qatından yaranan xoşxassəli şişlərdir. Kişilərdə uşaqlıq olmadığı üçün mioma rast gəlinmir.

Miomalar uşaqlıqda yarandıqları yerə görə cinsi həyatda bəzi problemlərə səbəb ola bilər. Uşaqlıq yoluna doğulan mioma olduqda cinsi əlaqə xeyli çətinləşir. Submukoz və servikal miomalar əlaqə zamanı ağrıya və sonra qanaxmaya səbəb ola bilər. İntramural və subseroz miomalar isə nadir hallarda ağrı yaratsa da, adətən şikayətə səbəb olmur.

Miomaların dəqiq müalicəsi əməliyyatla çıxarılmasıdır. Əməliyyatdan sonra nadir hallarda miomanın çıxarıldığı yerdən qanaxma ola bilər. Gələcəyə yönəlik ən önəmli problem hamiləlik zamanı miomanın çıxarıldığı yerdən cırılma baş verməsidir; bu çox ciddi və ölümcül ola biləcək vəziyyətdir. Bu səbəbdən əvvəllər mioma əməliyyatı keçirmiş qadınlar hamilə qaldıqda ciddi nəzarət altında saxlanılmalıdır.

Miomalar əməliyyatla çıxarıldıqda pasiyent müalicə olunmuş sayılır. Medikal müalicə tətbiq edildikdə isə müalicə ən azı 6 ay davam edir.

Miomalar hər yaşda qadınlarda rast gəlinsə də, əsasən reproduktiv yaşda olan qadınlarda müşahidə olunur. Menopauzadan sonra yeni miomanın yaranması çox nadirdir, mövcud miomaların ölçüsündə isə kiçilmə, hətta yox olma müşahidə edilir. Aybaşı görməyə başlamamış qızlarda mioma yaranması çox nadirdir.

Miomalar çox vaxt bol və uzun sürən aybaşı qanaxmaları, ağrı, sonsuzluq, tez-tez sidiyə çıxma kimi şikayətlərə səbəb olur. Müalicə edilmədikdə bu şikayətlər getdikcə artır; bol qanaxmalarla bağlı qansızlıq və təkrarlanan sidik yolu infeksiyaları müşahidə oluna bilər, uşaq sahibi olmaq istəyən cütlükdə psixoloji problemlərə səbəb ola bilər. Nadir hallarda bədxassəli (sarkom) miomada xəstəliyin mərhələsi getdikcə irəliləyir.

Miomalar uşaqlığın saya əzələ toxumasından yaranan xoşxassəli şişlərdir. Medikal və ya cərrahi müalicədən sonra miomalar təkrarlana bilər. Uşaqlığın tamamilə çıxarıldığı (histerektomiya) halda uşaqlığın əzələ toxuması qalmadığı üçün miomalar təkrarlanmır.

Miomalar uşaqlıqda yerləşdikləri yerə görə hamilə qalmağa mane ola və ya təkrarlanan düşüklərə səbəb ola bilər. Submukoz miomalar hamilə qalmağa mane ola və düşüklərə səbəb ola bilər. İntramural miomalar hamilə qalmağa bəzən təsir edir, bəzən etmir. Subseroz miomaların isə hamilə qalmağa təsiri yoxdur.

Miomalar adətən reproduktiv yaşda olan qadınlarda rast gəlindiyi üçün bu yaşda öz-özünə keçmir. Lakin menopauzaya girdikdən sonra miomalar kiçilə, hətta tamamilə yox ola bilər.

Miomalar heç bir şikayətə səbəb olmadıqda və ya pasiyent müntəzəm müayinələrə getmədikdə aşkar edilmir; bu halda getdikcə böyüyə və hamilə qalmağa mənfi təsir göstərə bilər. Bədxassəli mioma (sarkom) olduqda isə xəstəliyin mərhələsi getdikcə irəliləyir.

Miomalar uşaqlığın əzələ qatından yaranan xoşxassəli şişlərdir. Kistalar isə yumurtalıqlardan yaranan xoşxassəli törəmələrdir; yəni ikisi fərqli yerlərdən qaynaqlanır. Kistaların içi adətən maye ilə dolu olduğu halda, miomaların bərk quruluşu var.

Mioma şübhəsi olduqda dərhal mamalıq və ginekologiya üzrə mütəxəssisə müraciət edərək müayinədən keçmək lazımdır.